Ładowanie…
Ładowanie…
Pastizzi, ftira, imbuljuta, kinnie i lampuka — obowiązkowe maltańskie smaki. Gdzie to zjeść, ile kosztuje i co koniecznie spróbować. Przewodnik po kuchni maltańskiej po polsku.
Malta przez wieki zmieniała swoich władców — Fenicjanie, Arabowie, Normanowie, Rycerze Joannici, Francuzi, Anglicy — i każdy zostawił ślad w kuchni. To co znajdziesz na talerzu w maltańskiej restauracji to mix włoskiej zupy, arabskich przypraw, angielskiego fries i czegoś, czego nie ma nigdzie na świecie. Polacy na grupach są zgodni: „kuchnia maltańska to miłe zaskoczenie".
1. Pastizzi (pastizzy) — flagowy street food Malty. Chrupiące, listkowane ciasto w kształcie rombu lub okrągłe, nadziewane serem ricotta lub zieloną fasolą groszku (mushy peas). Kosztują ok. 0,35–0,60 € za sztukę w bar (maltański bar = kawiarnia + fast food). Crystal Palace w Valetcie to legenda. Idealne na śniadanie z kawą.
2. Ftira — tradycyjny maltański chleb z charakterystycznym wgłębieniem, podawany z oliwą, pomidorami, tuńczykiem, kaparami, oliwkami i marynowaną cebulą. W wersji na zimno jako kanapka, na ciepło w piecu — to maltańska pizza. Nenu The Artisan Baker w Valetcie podaje najlepszą w kraju.
3. Fenek (królik) — danie narodowe Malty. Marynowany 24h w czerwonym winie i czosnku, a następnie duszony lub smażony. Smak głęboki, mięso delikatne. Nie wszędzie znajdziesz, ale każda restauracja serwująca tradycyjną kuchnię maltańską powinna go mieć. Cena: ok. 15–22 €/danie.
4. Aljotta — maltańska zupa rybna z czosnkiem, pomidorami, ziołami i ryżem. Ciepła, aromatyczna, jedna z najlepszych zup śródziemnomorskich. Idealna w chłodniejszy dzień lub jako starter.
5. Lampuka (ryba) — sezonowa ryba dostępna od września do listopada (mahi-mahi). Pieczona w piecu z warzywami lub w cieście (torta tal-lampuki). Bardzo polecana przez lokalsów w sezonie.
6. Imbuljuta tal-Qastan — zimowy gorący napój z gotowanych kasztanów z czekoladą, skórką pomarańczową i anyżem. Maltańskie hot chocolate. Dostępny głównie w grudniu–lutym na festiwalach i w kawiarniach. Obowiązkowy jeśli jesteś na Malcie zimą.
7. Gbejniet — małe ser maltański z owczego lub koziego mleka. Świeży (biały, miękki) lub suszony (twardy, pikantny z pieprzem). Podawany z galletti (maltańskie krakersy), idealne jako aperitivo. Najlepszy w Gozo — tam się je wytwarza tradycyjnie.
8. Kinnie — maltański napój bezalkoholowy z gorzkiej pomarańczy i ziół. Smak zaskakujący (przypomina Bitter Lemon ale bardziej zielony, mniej słodki). Absolutna ikona — każdy Maltańczyk pije Kinnie. Kosztuje ok. 2–2,50 € w barze. Spróbuj chociaż raz.
9. Wino maltańskie — Malta produkuje własne wino od tysiącleci. Szczep Gellewza (czerwone) i Girgentina (białe) to autochtoniczne odmiany maltańskie. Meridiana, Marsovin i Delicata to główne winnice. Butelka dobrego maltańskiego wina: 8–15 €. Rewolucja jakościowa nastąpiła po wejściu do UE — teraz jest naprawdę dobrze.
10. Mqaret — słodkie ciasto listkowe nadziewane daktylami z przyprawami (anyż, skórka cytrynowa). Smażone głęboko, podawane na gorąco z lodami. Znajdziesz je na targach i ulicznych straganach.
Bar (maltański) — to nie jest bar alkoholowy! Bar to miejsce na śniadanie: pastizzi, kanapki ftira, kawa. Ceny śmieszne (0,35–1,50 €). Otwarte od 7:00. Idealne na start dnia przed zwiedzaniem.
Bistro — lunch i kolacja, ceny średnie (12–20 €/danie). Zwykle kuchnia śródziemnomorska z maltańskim akcentem. Najlepsza kategoria dla polskich turystów.
Ristorante — pełna kuchnia, kolacje, kelnerzy. Fine dining 25–50 €/os lub rodzinne knajpki z lokalną kuchnią. Zależy od miejsca.
Pastizzeria — specjalność: tylko pastizzi i podobne wypieki. Najczęściej stand lub mały lokal, kilka stolików lub na wynos.
| Restauracja | Lokalizacja | Specjalność | Cena/os. |
|---|---|---|---|
| Rubino | Valletta | Tradycyjna kuchnia maltańska od 1906 | 20–30 € |
| Nenu The Artisan Baker | Valletta | Ftira, chleb, tradycyjne snacki | 10–18 € |
| Crystal Palace | Valletta | Legendarny bar, najlepsze pastizzi | 1–3 € |
| Legligin | Valletta | Wina maltańskie, deska serów, gbejniet | 15–25 € |
| Ta' Rikardu | Gozo (Cytadela) | Gbejniet, pâté, wino Gozitan | 15–22 € |
| Il-Kartell | Gozo (Marsalforn) | Ryby, owoce morza, kuchnia Gozitan | 18–30 € |
| Marsaxlokk Port | Malta (Marsaxlokk) | Świeże ryby, targ niedzielny | 15–25 € |
Malta jest droższa od Polski, ale tańsza od Włoch czy Francji. Dla orientacji (2025/26):
Napiwek: 10% w restauracjach to grzecznościowy gest, nie obowiązek. Wiele restauracji dolicza 10% service charge automatycznie — sprawdź rachunek.
Malta jest dość przyjazna dla wegetarian i wegan (szczególnie w Valetcie). Gluten-free: coraz więcej opcji w restauracjach, ale pastizzi niestety nie są bezglutenowe. Dla alergików: poinformuj kelnera — kuchnia używa orzeszków ziemnych w niektórych deserach. Koszerność: jest jedna koszerna restauracja w Valetcie.
Fragmenty programu Roberta Makłowicza
Pastizzi — ikona kuchni maltańskiej
“Pastizzi to najprostsze i najbardziej demokratyczne danie na Malcie.”
Fenek — królik po maltańsku
“Królik po maltańsku to nie tylko danie — to akt buntu i smak wolności.”
Tematy
Czytaj Dalej
Każdy artykuł jest tworzony z prawdziwych dyskusji turystycznych i wzbogacony o wskazówki od Moniki i społeczności.