Wielkie Oblężenie 1565 — Chwila, Gdy Malta Uratowała Europę

W polskich szkołach uczą o Wiedniu 1683. Na Malcie ważniejszy jest rok 1565. To wtedy ważyły się losy całej Europy — i zwyciężyła ta, która miała mniej żołnierzy, ale więcej woli walki.

Kontekst: Sulejman chce Malty

Sułtan Sulejman Wspaniały — najgroźniejszy władca swojej epoki, który podbił Wschód, Bałkany i dobijał się do Wiednia — chciał likwidacji Rycerzy Maltańskich. Ci zza murów Malty blokowali osmańskie linie zaopatrzenia i atakowali muzułmańskie statki handlowe. Dla Sulejmana: problem do usunięcia. Dla Europy: ostatni bastion.

Siły

Strona	Siły	Dowódca
Imperium Osmańskie	30 000–40 000 żołnierzy (w tym janczarzy), potężna flota	Mustafa Pasza (ląd), Piyale Pasza (flota), Dragut (doradca — zginął 23 VI)
Obrońcy	~700 Rycerzy + ~8000 Maltańczyków i najemników	Jean de La Valette (71 lat, walczył osobiście)

Przebieg — 4 miesiące piekła (18 maja – 8 września 1565)

Osmanie zdobyli Fort St. Elmo po 31 dniach zaciętych walk — stracili ok. 8000 żołnierzy, by wziąć mały fort z 1500 obrońcami. Dragut zginął od odłamka tuż przed upadkiem fortu. Po zdobyciu Osmanie wbijali głowy rycerzy na pale i puszczali dryfujące krzyże z ciałami przez port, żeby złamać morale Birgu. De La Valette odpowiedział natychmiast: ściął jeńców osmańskich i wystrzelił ich głowami z armat.

Birgu i Senglea broniły się przez kolejne miesiące w barbarzyńskim upale. Obrońcy topili w morzu osmańskich pływaków-saperów, nocne szarże odrzucały kolejne fale atakujących. 7 września przybyły wreszcie posiłki z Sycylii — Gran Soccorso, 8000 żołnierzy pod wodzą Don Garcíi de Toledo. Osmanie podnieśli oblężenie następnego dnia.

Znaczenie

Zwycięstwo chrześcijańskiej Europy zatrzymało ekspansję osmańską na zachód. Papież mówił o cudzie. Valletta — zbudowana po zwycięstwie — to miasto-pomnik dla tych, którzy zginęli. Imię de La Valette'a nosi do dziś.